مد چیست

رواج مد و فشن در ایران از چه زمانی شروع شد؟ + عکس

مد ، فشن و ترند ، کلمات پرکاربرد در حوزه هنر ، مخصوصا ًطراحی پوشاک ، طراحی دکوراسیون در یک مقطع زمانی خاص هست که اکثر قشرهای جامعه از آن استفاده می کنند.

همه ما ، کلمه مد و فشن رو زیاد شنیدیم و خودمون هم زیاد تکرار می کنیم. مثلاً وقتی می خواهیم بریم مهمونی و به تکاپو میفتیم واسه لباس خریدن، اولین جوابی که توی آستینمون داریم که اگه یه نفر بهمون گفت که تو این همه لباس داری، اینه که بهش میگیم : این لباسا که دیگه از مد افتاده ! یا توی مراسم های عروسی ، میگیم فلان مدل مو که دیگه مال عهد بوقه !

مد ، فشن ، ترند و استایل چه فرقی با هم دارند؟

تعریف مد و فشن و ترند

شاید اولین چیزی که با شنیدن کلمه مد به ذهنتون می رسه ، لباس و کیف و مدل مو و آرایش باشه اما چیزای دیگه ای هم هست که به مد مربوط میشه. ماشین ها ، جواهرات ، دکوراسیون خونه و حتی اخلاق آدما. اما آیا حالا تا حالا فکر کردین که ریشه این کلمه چیه و از کجا اومده؟ امروز می خواهیم به این سوال جواب بدیم . پس با مجله مرال همراه باشید.

مد Mode یک کلمه فرانسوی و فشن Fashion یک کلمه انگلیسی هست که هر دو کلمه ، معادل همدیگه هستند. کلمه مد در علم ریاضی و آمار هم به کار میره که به عدد یا هر چیز دیگه ای گفته میشه که بیشترین تکرار رو در یک مجموعه از اعداد یا اشیا داره. Trend هم در ریاضیات، میشه روال صعودی یا نزولی یک سری ارقام در یک محدوده زمانی مشخص مثلا قیمت دلار در مدت زمان ۶ ماهه یا ۱ ساله.

اگه این معانی رو درک کنیم، درک معنای مد و فشن و ترند هم برامون آسون تر میشه. پس ، مد ، فشن و ترند ،  اصطلاح پرکاربرد در حوزه هنر ، مخصوصا ًطراحی پوشاک ، طراحی دکوراسیون ، طراحی ماشین ، اسباب بازی و خیلی چیزای دیگه در یک مقطع زمانی خاص هست که اکثر قشرهای جامعه ازش استفاده می کنند و بعد از یه مدت هم اونا جمع میشه و سلیقه ها تغییر میکنه. البته این جوری هم نیست که مدهای دوره قبلی ، کلاً منسوخ بشه و به تاریخ بپیونده. بلکه بعد از چند دوره ، با یکمی دستکاری و تغییرای کوچیک ، دوباره بر می گردند.

همون مانتوهای اپل دار و آستین پفی یا شلوارهای جین پاچه گشاد ، یا حتی کلیپس های دهه ۶۰ خودمون رو حتما توی فیلما زیاد دیدید. که جدیداً هم داره اون مانتوهای آستین پفی ، مد میشه.

بیشتر بخوانید: نقد و بررسی بهترین مارک های رژ لب + نکات خرید رژ لب

استایل چیست؟

استایل با مد فرق داره و به سلیقه شخصی شما مربوط میشه. یعنی مثلا میگن فلانی همیشه تیپ دخترونه میزنه یا تیپ اسپرت داره . این در واقع میشه همون استایل که لزوماً وابسته به مد روز نیست.

تاریخچه مد و مدگرایی در ایران

طراح مد کیست؟

طراحان مد ، فارغ التحصیلان و دانش آموختگان رشته های گرافیک ، دکوراسیون و طراحی دوخت هستند. اولین طراح مد در ایران ، خانم زینت جهانشاه بود .

زینت جهانشاه اولین طراح مد در ایران
زینت جهانشاه – اولین بانوی طراح لباس در ایران
مد و فشن زنان قاجاری
فشن زنان قاجاری
مد گرایی در دربار قاجاری
استایل متفاوت زنان دوره قاجار
استایل متفاوت زنان دوره قاجاریه
مد اروپایی زنان قاجار
مد اروپایی زنان قاجار

آغاز مدگرایی در ایران ، برمیگرده به دوران فتحعلی شاه قاجار . یعنی سالهای ۱۳۱۰ تا ۱۳۲۰ . یه روز که فتحعلی شاه ، مهمان داشته، البته همیشه مهمان داشته اما گویا مهمانی های قبلی ، نقطه آغازی برای مد در ایران نبوده. داشتیم میگفتیم که فتحعلی شاه ، مهمان داشته و مهماناش هم آقای جان مک نیل ( وزیر انگلیس ) و همسرشون خانم الیزابت بودند. خانم الیزابت ، یه لباس ساده و یه شال قرمز پوشیده بودند و زیورآلات آنچنانی هم دورشون نریخته بودند. همسر اول فتحعلی شاه ، از این لباس و استایل خانم الیزابت خوشش میاد و همون دیدار ، باعث میشه ایشون به فشن اروپایی علاقه مند بشه.

الیزابت مک نیل
الیزابت مک نیل

از اون مهمونی به بعد ، حرم سرای دربار ، تبدیل میشه به مرکز فشن مو و آرایش و لباس کشور. خانم هایی هم که به تنوع علاقه داشتند ، منتظر می موندن که این فشن ها از حرمسرا به بیرون کاخ ، منتشر بشه و امتحانش کنند. البته ، ناگفته نماند که دانشجوهایی که میرفتن فرنگ واسه تحصیل و تفریح و این جور چیزا ، کم کم مد اروپا رو با خودشون می آوردن به ایران که اونا هم سهم خودشون رو دارند.

زن اروپایی با آرایش ملیح
زن اروپایی با آرایش ملیح

شاید با خودتون بگید که مگه زن های خارجی ، به عنوان توریست به ایران نمی اومدن؟ آره خوب. اما کسی که بلد باشه این سبک لباسا رو بدوزه، نبوده. و این هم باید درنظر بگیریم که مثلا ۱۰۰ سال پیش که کارخونه نساجی نبوده اصلا. همه لباسا رو خیاط ها طبق فرهنگ و سنت خودشون می دوختن. دومین جرقه درباری هم در سال ۱۳۲۹ در دوران سلطنت ناصرالدین شاه زده شد. مادر ناصرالدین شاه یعنی ملک جهان ، یک مهمان خارجی داشت به اسم لیدی شیل که ایشون هم نظر ملک جهان رو به خودش جلب کرد .

علاقه ملک جهان مادر ناصرالدین شاه به مد
ملک جهان مادر ناصرالدین شاه

از یک طرف دیگه هم ، تاج السلطنه ، دختر ناصرالدین شاه برای تحصیل به اروپا رفت و بعد از برگشتنش ، مد روز اروپایی رو در دربار و بیرون از دربار ، گسترش داد. انیس الدوله ، سوگلی ناصرالدین شاه هم چندین سال رییس حرمسرای ناصرالدین شاه بود و خلاصه ، همه دست به دست هم دادند که مد روز اروپایی که شامل لباس پوشیدن ، آرایش ، مدل مو و حتی سبک رفتار بود رو در میان زنان درباری ، تاحدودی عوض کردند.

تاج السلطنه دختر ناصرالدین شاه
تاج السلطنه دختر ناصرالدین شاه
انیس الدوله - سوگلی ناصرالدین شاه
انیس الدوله – سوگلی ناصرالدین شاه

اما این اتفاق ها فقط باعث تغییر نگرش خانم ها شده بود ولی هیشکدوم از این اتفاقا ربطی به ظهور اولین زن طراح لباس در ایران یعنی خانم زینت جهانشاه نداشت. اون یه قصه جدا داره که در مطلب بعدی براتون داستانش رو تعریف می کنم.

اگه شما اطلاعات بیشتری دارید ، لطفا توی بخش نظرات ، برامون بنویسید.

2 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *